ช่วงนี้ใครไถโซเชียลบ่อยๆ อาจเจอคำว่า “เต้าหู้” ในบริบทที่ไม่เกี่ยวอะไรกับอาหาร ตั้งแต่ “สอนเต้าหู้วีน” “ฝึกเต้าหู้ให้สู้คน” ไปจนถึง “สอนเต้าหู้ให้สู้งาน”
ฟังเผินๆ ก็เป็นมุกอินเทอร์เน็ตตามประสาชาวเน็ตที่ชอบหยิบคำธรรมดามาตั้งชื่อให้พฤติกรรมบางอย่างจนกลายเป็นภาษากลุ่ม แต่คำว่า “เต้าหู้” รอบนี้ นอกจากจะมีความน่ารัก น่าเอ็นดูแล้ว ก็ยังมีประเด็นที่เคลือบความขมซ่อนอยู่ด้วย เพราะมันบังเอิญอธิบายคนทำงานยุคปัจจุบันได้ดีอย่างไม่น่าเชื่อ!
เต้าหู้นิ่ม บอบบาง โดนแรงหน่อยก็แตก
เมื่อถูกเอามาเรียกคน จึงให้ภาพของมนุษย์ที่อ่อนโยน ไม่ค่อยกล้าปะทะ รับแรงกระแทกไม่เก่ง เจอคนพูดแรงก็เอากลับไปคิด เจอหัวหน้าวีนก็ใจเสีย มีงานเพิ่มเข้ามาทั้งที่ล้นมือแล้วก็ยังตอบว่า “ได้” เพราะไม่กล้าปฏิเสธ
และนั่นอาจเป็นเหตุผลที่คำว่า “สอนเต้าหู้ให้สู้คน” ฟังแล้วทั้งขำ ทั้งเจ็บนิดๆ เพราะคนทำงานจำนวนไม่น้อยในวันนี้อาจไม่ได้อยากเปลี่ยนตัวเองให้แข็งกระด้าง เพียงแต่กำลังหาวิธีรักษาความนิ่มของตัวเองเอาไว้ ขณะเดียวกันก็ต้องหาวิธีเอาตัวรอดจากโลกการทำงานที่เรียกร้องจากมนุษย์มากขึ้นเรื่อยๆ
View this post on Instagram
คนรุ่นใหม่ไม่ได้ “ไม่สู้งาน” แต่กำลังตั้งคำถามว่า ทำไมต้องสู้แบบเดิม
ถ้าย้อนกลับไปไม่กี่สิบปี ภาพของ “คนทำงานเก่ง” มักเดินคู่กับคำว่าอึดและทน ทำงานดึกแปลว่าทุ่มเท ถูกหัวหน้าดุแล้วรับได้แปลว่ามืออาชีพ งานเข้ามาเท่าไรก็ต้องจัดการ รุ่นพี่ผ่านอะไรมา รุ่นน้องก็ควรผ่านแบบเดียวกัน ความสามารถในการอดทนจึงเคยถูกนับรวมเป็นหนึ่งในคุณสมบัติของคนที่จะเติบโตในองค์กร
แต่สำหรับ Gen Z และ Millennials สมการนี้กำลังเปลี่ยน Deloitte Global Gen Z and Millennial Survey 2026 ซึ่งสำรวจคนมากกว่า 22,500 คนใน 44 ประเทศ พบว่ามี Gen Z เพียง 25% และ Millennials 21% ที่ต้องการความก้าวหน้าทางอาชีพแบบรวดเร็วผ่านการเลื่อนตำแหน่ง ขณะที่คนส่วนใหญ่กลับเลือกการเติบโตแบบค่อยเป็นค่อยไป หรือยอมย้ายตำแหน่งในแนวราบเพื่อสะสมประสบการณ์ก่อนขยับขึ้นข้างบน
Deloitte สรุปภาพของสองเจเนอเรชันนี้ไว้ค่อนข้างชัดว่า พวกเขายังต้องการความก้าวหน้า เพียงแต่ต้องการ “Progress on their own terms” โดยให้ความสำคัญกับ Stability, Skills และ Well-being มากขึ้น
เมื่อเจาะมาที่ประเทศไทย ภาพยิ่งชัดขึ้น 23% ของ Gen Z ไทย และ 27% ของ Millennials ไทยระบุว่า Work-Life Balance เป็นปัจจัยสำคัญต่อการตัดสินใจเรื่องงาน ขณะที่ Job Stability มีน้ำหนักใกล้เคียงกัน
น่าสนใจกว่านั้นคือ 99% ของ Gen Z ไทย และ 100% ของ Millennials ไทยระบุว่า การรู้สึกว่างานมี Purpose มีความสำคัญต่อ Job Satisfaction และมากกว่าครึ่งของ Gen Z ไทยเคยปฏิเสธนายจ้างหรืองานที่ขัดกับคุณค่าของตัวเอง
ถ้ามองด้วยเลนส์ของโลกการทำงานแบบเดิม พฤติกรรมเหล่านี้อาจถูกตีความว่า “เรื่องเยอะ” “เลือกงาน” หรือ “ไม่อดทน” แต่ถ้ามองอีกด้าน คนรุ่นนี้อาจเพียงกำลังตั้งคำถามว่า ถ้าความก้าวหน้าต้องแลกด้วยสุขภาพ ชีวิตส่วนตัว และความรู้สึกต่อตัวเอง เรายังเรียกสิ่งนั้นว่าความสำเร็จอยู่หรือเปล่า
นี่อาจเป็นจุดที่ “มนุษย์เต้าหู้” เริ่มมีความหมาย
เขายังทำงาน ยังอยากโต ยังอยากประสบความสำเร็จ เพียงแต่ไม่ได้ต้องการพิสูจน์ความแข็งแรงด้วยการยอมให้ตัวเองถูกบี้จนเสียรูป เมื่อ Hustle Culture เริ่มหมดมนต์ขลัง อีกแรงที่ทำให้มุกประเภท “เต้าหู้สู้คน” เข้ากับยุคนี้ คือภาพจำของ Hustle Culture ที่เริ่มถูกตั้งคำถามมากขึ้น
ครั้งหนึ่งประโยคประเภท “นอนน้อยแต่ได้งานเยอะ” “ทำงานหนักตอนหนุ่ม เดี๋ยวสบายตอนแก่” หรือการถ่ายรูป Laptop ตอนตีสอง อาจถูกมองเป็นเครื่องหมายหรือเกียรติยศของคนขยัน แต่หลังจากโลกเจอทั้งโรคระบาด ความผันผวนทางเศรษฐกิจ Layoff ค่าครองชีพสูงขึ้น ไปจนถึงเทคโนโลยีที่เปลี่ยนวิธีทำงานอย่างรวดเร็ว คนจำนวนหนึ่งเริ่มพบว่า ต่อให้ทำงานหนักเพียงใด ความมั่นคงก็ไม่ได้การันตีเหมือนเดิม
ในประเทศไทย แรงกดดันด้านการเงินกำลังเข้าไปแตะการตัดสินใจเรื่องชีวิตโดยตรง Deloitte พบว่า 94% ของ Gen Z ไทย และ 85% ของ Millennials ไทยมองว่าความสามารถในการซื้อที่อยู่อาศัยมีผลต่อการตัดสินใจเรื่องอาชีพและสถานที่ทำงาน ขณะที่ 65% ของ Gen Z และ 57% ของ Millennials ไทย เคยเลื่อนการตัดสินใจครั้งสำคัญในชีวิต เช่น การสร้างครอบครัว เรียนต่อ หรือเริ่มธุรกิจ เพราะสถานะทางการเงิน เพราะฉะนั้น เมื่อปลายทางของการ “ขยันเข้าไว้” ไม่ชัดเหมือนที่ผ่านมา คนจึงเริ่มถามกลับว่า แล้วเรากำลังวิ่งแข่งไปเพื่ออะไร
(หมายเหตุ: Hustle Culture คือแนวคิดที่ยกย่องการทำงานหนักเกินพอดี โดยเชื่อว่าความสำเร็จมาจากการ “ทำงานให้มากกว่าใคร” แม้ต้องแลกด้วยสุขภาพและชีวิตส่วนตัว นักธุรกิจและผู้ทรงอิทธิพลอย่าง Elon Musk, Gary Vaynerchuk และ Jack Ma ถูกมองว่าเป็นผู้เผยแพร่แนวคิดนี้ผ่านการสื่อสารสาธารณะและโซเชียลมีเดีย)
ดูโพสต์นี้บน Instagram
Burnout ไม่ได้หายไป และ Quiet Quitting ก็ยังไม่จบ
ขณะเดียวกัน โลกการทำงานก็ไม่ได้เบาลง Gallup State of the Global Workplace 2026 พบว่า ในปี 2025 มีพนักงานทั่วโลกเพียง 20% ที่อยู่ในภาวะ Engaged กับงาน ขณะที่ 64% อยู่ในกลุ่ม Not Engaged และอีก 16% อยู่ในกลุ่ม Actively Disengaged นอกจากนี้ พนักงานทั่วโลก 40% ยังรายงานว่าเผชิญความเครียดสูงในวันก่อนหน้า และระดับความเครียด ความโกรธ รวมถึงความเศร้าในโลกการทำงานยังอยู่สูงกว่าช่วงก่อนเกิดโรคระบาด
Gallup เองใช้คำอธิบายพนักงานกลุ่ม Not Engaged ว่าเป็นคนที่กำลัง “Quietly Quitting” ในความหมายว่า ยังเข้าทำงาน ยังทำหน้าที่ แต่ไม่ได้มีความผูกพันทางใจกับงานหรือองค์กร และไม่ได้นำ Energy หรือ Passion มากกว่าที่จำเป็นมาใส่กับงาน ดังนั้น Quiet Quitting จึงอาจไม่ใช่เรื่องของ “คนขี้เกียจ” อย่างที่คำนี้เคยถูกตีความอย่างง่ายๆ บางครั้งมันคือการถอนการลงทุนทางอารมณ์ หลังจากพนักงานรู้สึกว่าตัวเองลงทุนให้องค์กรมากกว่าที่ได้รับกลับคืนมา เมื่อเหนื่อยนานพอ เต้าหู้อาจไม่ได้แข็งขึ้น มันอาจแค่หยุดรู้สึก
แล้ว AI ก็เดินเข้ามาในออฟฟิศ
ขณะที่มนุษย์กำลังพยายามจัดสมดุลระหว่างชีวิตกับงาน อีกตัวแปรที่เข้ามาเร่งความรู้สึกไม่มั่นคงคือ AI
สำหรับคนทำงานไทย นี่ไม่ใช่เรื่องของอนาคตอีกต่อไป Deloitte พบว่า 87% ของ Gen Z ไทย และ 88% ของ Millennials ไทยใช้ AI ในการทำงานประจำวันแล้ว สูงกว่าค่าเฉลี่ยโลกที่ 74% ปัญหาคือคนอาจวิ่งเร็วกว่าระบบ มีเพียง 44% ของ Gen Z ไทย และ 43% ของ Millennials ไทยที่รู้สึกว่าเครื่องมือ AI ที่องค์กรจัดหาให้นั้นเพียงพอ ขณะที่ข้อจำกัดด้าน Compliance เครื่องมือไม่ตรงกับลักษณะงาน การขาด Training และ Knowledge Gap ยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญ
ในภาพรวมของไทย Deloitte รายงานเมื่อเดือนสิงหาคม 2026 ว่า 61% ขององค์กรไทยกำลังนำ AI มาใช้แล้ว แต่ 81% ยังไม่สามารถขยาย AI ออกจากระดับ Pilot ไปใช้งานในวงกว้างได้ และ 71% มองว่าการขาด Talent และ Skills ด้านเทคนิคยังเป็นอุปสรรคสำคัญ
นี่ทำให้เกิดสถานการณ์แปลกๆ ในออฟฟิศยุคใหม่ องค์กรอยากให้คน Agile หัวหน้าอยากให้งานเร็วขึ้น AI ทำให้งานบางอย่างใช้เวลาน้อยลง พนักงานจึงถูกคาดหวังให้ทำได้มากขึ้น แต่ระบบ กระบวนการ และทักษะของคนในองค์กรอาจยังวิ่งตามไม่ทัน
ยิ่งเทคโนโลยีเพิ่ม Productivity ได้มากขึ้น คำถามใหม่จึงตามมาว่า เวลาที่ประหยัดได้จะกลายเป็นเวลาที่คืนให้มนุษย์ หรือกลายเป็นพื้นที่ว่างสำหรับใส่งานเพิ่มเข้าไป
“เต้าหู้สู้คน” จึงไม่จำเป็นต้องกลายเป็นหิน ถ้าอ่านเทรนด์นี้ด้วยสายตาของ Workplace Culture คำว่า “สอนเต้าหู้ให้สู้คน” อาจไม่ได้หมายถึงการฝึกคนอ่อนแอให้แข็งแกร่ง บางทีสิ่งที่คนทำงานยุคใหม่ต้องเรียนรู้ คือการมี Boundary รู้ว่าเมื่อไรควรรับงาน เมื่อไรควรถาม Priority เมื่อไรควรบอกว่า Capacity เต็ม เมื่อไรควรต่อรอง เมื่อไรควรยอมรับ Feedback และเมื่อไรควรตั้งคำถามกลับเมื่อ Feedback นั้นไม่แฟร์ รวมถึงต้องรู้จักใช้ AI ให้เป็น Skill Amplifier แทนที่จะใช้มันเพื่อแข่งกันสร้าง Output มากขึ้นไม่รู้จบ
ทักษะการทำงานยุคใหม่จึงอาจเป็นการ “นิ่มให้ถูกที่ แข็งให้ถูกเวลา” เราไม่จำเป็นต้องกลายเป็นคนเสียงดังเพื่อยืนยันความคิดเห็น ไม่จำเป็นต้องเย็นชาจึงจะเป็นผู้นำ และไม่จำเป็นต้องอดทนกับทุกอย่างเพื่อพิสูจน์ว่าเป็น Professional
เต้าหู้อาจยังเป็นเต้าหู้ แค่เรียนรู้ว่าจะอยู่ในกระทะอย่างไรไม่ให้แตก
หรือบางทีคำถามเหล่านี้ อาจต้องตีกลับไปที่องค์กรต่างหากว่าต้องเรียนวิชา “อยู่กับเต้าหู้” อย่างไร ดังัน้น เรื่องนี้จึงไม่ได้โยน Responsibility ทั้งหมดไปให้พนักงานว่า ต้อง Reskill ต้อง Resilient ต้อง Adapt ต้อง Manage Stress และต้องเก่ง AI ให้ทัน
เพราะถ้าพนักงานทุกคนต้องฝึกตัวเองให้ “แข็ง” ขึ้นตลอดเวลาเพื่ออยู่รอด บางทีสิ่งที่ควรถูกตรวจสอบอาจเป็น Workplace ด้วย
Gallup ประเมินว่าการมี Employee Engagement ต่ำในปี 2025 สร้างความเสียหายด้าน Productivity ต่อเศรษฐกิจโลกประมาณ 10 ล้านล้านดอลลาร์ หรือราว 9% ของ GDP โลกแปลอีกแบบคือ เรื่อ ง Well-being, Psychological Safety หรือคุณภาพของหัวหน้า ไม่ได้เป็นเพียง Agenda ฝ่าย HR ที่มีไว้สร้าง Employer Branding แต่ปลายทางของมันคือ Business Performance
ดังนั้นแทนที่จะถามอยู่ฝ่ายเดียวว่า “ทำอย่างไรให้พนักงาน Resilient กว่านี้?” องค์กรอาจต้องถามคู่กันว่า “เรากำลังสร้างระบบที่ทำให้คนต้องใช้ Resilience มากเกินความจำเป็นหรือเปล่า?” และแทนที่จะพยายาม “สอนเต้าหู้ให้แข็งขึ้น” บางทีคำถามที่สำคัญกว่าอาจเป็น “ทำไม Workplace ของเราถึงต้องบังคับให้ทุกคนแข็งเพื่อเอาตัวรอด?” เพราะองค์กรแห่งอนาคตอาจไม่ได้ชนะด้วยการรวบรวมมนุษย์ที่ทนแรงกดดันได้มากที่สุด แต่อาจเป็นองค์กรที่ออกแบบระบบได้ดีพอ จนคนไม่ต้องใช้ชีวิตการทำงานไปกับการป้องกันตัวเองตลอดเวลา
ถึงเวลานั้น “มนุษย์เต้าหู้” ก็ไม่จำเป็นต้องเลิกเป็นเต้าหู้ สามารถนุ่มนิ่มได้ อ่อนโยนได้ มี Boundary ได้ และยังเป็นคนทำงานที่เก่งได้เหมือนกัน บางทีวิชา “สอนเต้าหู้ให้สู้คน” ที่แท้จริง ไม่ใช่การสอนให้คนเปลี่ยนเนื้อของตัวเอง แต่คือการสอนให้ทั้ง “คน” และ “องค์กร” รู้ว่าจะทำงานร่วมกันอย่างไร โดยไม่ต้องมีใครถูกบี้จนเละไปเสียก่อน.
Source:
- Deloitte — 2026 Gen Z and Millennial Survey: Thailand Perspective urlอ่านข้อมูล Deloitte Thailand https://www.deloitte.com/southeast-asia/en/services/consulting/perspectives/th-genz-millennial-survey-2026.html
- Deloitte — 2026 Global Gen Z and Millennial Survey urlอ่านรายงาน Deloitte Global https://www.deloitte.com/global/en/issues/work/genz-millennial-survey.html
- Deloitte Thailand — Thailand’s digital momentum is real, yet the AI payoff is still to be unlocked https://www.deloitte.com/southeast-asia/en/about/press-room/deloitte-thailand-digital-momentum-ai-payoff.html?utm_source=chatgpt.com
- Gallup — State of the Global Workplace 2026 urlอ่านรายงาน Gallup https://www.gallup.com/workplace/349484/state-of-the-global-workplace.aspx_
