ญี่ปุ่นกำลังเผชิญปัญหาบ้านว่างจำนวนมหาศาล โดยผลสำรวจระดับประเทศล่าสุดในปี 2023 พบว่ามีบ้านว่างถึง 9 ล้านหลังทั่วประเทศ ส่วนหนึ่งเกี่ยวข้องกับสังคมสูงวัย ประชากรลดลง และผู้คนย้ายเข้าเมืองใหญ่
แต่ยังมีอสังหาริมทรัพย์อีกประเภทที่เจ้าของอาจหาคนมาอยู่ได้ยากเป็นพิเศษ นั่นคือบ้านที่เคยเกิดเหตุการณ์ร้ายแรงหรือมีคนเสียชีวิต ซึ่งชาวญี่ปุ่นเรียกว่า Jiko Bukken บ้านประเภทนี้อาจถูกปล่อยทิ้งว่างได้เช่นกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าบ้านว่างหรือบ้านร้างทุกหลังจะมีประวัติเช่นนี้
บ้านที่มีประวัติบางหลังอาจต้องลดค่าเช่าถึง 20–30% เพื่อดึงดูดผู้เช่า ขณะที่บางแห่งหาผู้เช่าไม่ได้จนต้องปล่อยว่างนานเกือบ 3 ปี
ปัญหานี้กลับกลายเป็นโอกาสทางธุรกิจของ Kazutoshi Kodama ชายผู้มีประสบการณ์ทำงานในวงการอสังหาริมทรัพย์กว่า 15 ปี ก่อนตัดสินใจก่อตั้งบริษัท Kachimode ในปี 2022 พร้อมเปิดบริการสุดแปลกอย่าง Obake Chosa หรือบริการรับตรวจผีในบ้านที่มีประวัติ
Kodama ทำหน้าที่ทั้งผู้บริหารบริษัทและผู้ตรวจสอบด้วยตัวเอง โดยเขาเป็นผู้ลงพื้นที่ตรวจบ้านแต่ละหลังเพียงลำพัง
บริการนี้คิดค่าตรวจครั้งละ 88,000 เยน หรือราว 18,000 บาท โดย Kodama จะไปถึงบ้านตั้งแต่ช่วงบ่าย 3–4 โมง เพื่อตรวจสอบสภาพแวดล้อมก่อนพระอาทิตย์ตก ไม่ว่าจะเป็นตู้ไปรษณีย์หรือที่จอดจักรยาน เพราะความทรุดโทรมเหล่านี้ก็อาจสร้างความรู้สึกไม่ดีให้ผู้เช่าได้
จากนั้นเขาจะเข้าไปอยู่ในบ้านเพียงลำพังตั้งแต่ 4 ทุ่มถึง 6 โมงเช้า พร้อมอุปกรณ์ต่าง ๆ ทั้งกล้องวิดีโอ เครื่องบันทึกเสียง เครื่องวัดคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า กล้องตรวจจับความร้อน รวมถึงเครื่องวัดอุณหภูมิและความชื้น เพื่อบันทึกความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น ก่อนนำข้อมูลมาวิเคราะห์และจัดทำรายงานให้เจ้าของบ้าน
หนึ่งในเคสที่ Reuters เคยรายงาน คือบ้านในจังหวัดชิบะที่มีผู้เสียชีวิตสองครั้ง โดย Kodama เปิดเผยว่าเขาเข้าไปตรวจบ้านหลังนี้เกือบ 20 ครั้ง ครั้งละ 8 ชั่วโมง พร้อมบันทึกค่าจากเครื่องมือทุกชั่วโมง
อย่างไรก็ตาม การตรวจของเขาไม่ได้มุ่งค้นหาเรื่องเหนือธรรมชาติเพียงอย่างเดียว เพราะเสียงประหลาดบางอย่างอาจเกิดจากไม้หรือโลหะภายในอาคารที่ขยายตัวและหดตัวตามอุณหภูมิ ซึ่งสามารถอธิบายได้ด้วยสภาพของตัวบ้าน
หลังตรวจสอบ หากไม่พบความผิดปกติ บริษัทจะออกเอกสารรับรองผลการตรวจ เพื่อให้เจ้าของบ้านใช้ประกอบการสื่อสารกับผู้สนใจเช่า
อีกแนวคิดที่น่าสนใจคือ Kachimode เสนอให้ปล่อยเช่าบ้านที่ผ่านการตรวจ พร้อม เงินรางวัลสูงสุด 1 ล้านเยน สำหรับผู้ที่สามารถพบปรากฏการณ์ผิดปกติภายใต้เงื่อนไขของบริษัท
วิธีนี้พยายามเปลี่ยนประวัติอันน่ากลัวของบ้านให้กลายเป็นจุดสร้างความสนใจ และช่วยให้เจ้าของบ้านมีทางเลือกในการปล่อยเช่ามากขึ้น
นอกจากบริการตรวจผีแล้ว Kachimode ยังให้คำปรึกษาเรื่องการจัดการอสังหาริมทรัพย์ที่มีประวัติ ทั้งการทำความสะอาดพิเศษและการรีโนเวต โดยเว็บไซต์บริษัทระบุว่า ณ เดือนพฤศจิกายน 2026 มีอสังหาริมทรัพย์ที่เกี่ยวข้องกับงานตรวจสอบแล้ว 252 แห่ง
ยิ่งไปกว่านั้น ประสบการณ์จากการทำงานของ Kodama ยังถูกนำไปเขียนหนังสือและดัดแปลงเป็นละครโทรทัศน์ ก่อนต่อยอดเป็นคอนเทนต์รูปแบบอื่น ซึ่งช่วยสร้างการรับรู้ให้กับธุรกิจเฉพาะทางของเขา
แน่นอนว่า การตรวจผีไม่ได้พิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ว่าบ้านมีหรือไม่มีวิญญาณ และยังไม่มีหลักฐานอิสระยืนยันว่าบริการนี้ช่วยให้บ้านปล่อยเช่าได้ง่ายขึ้นจริง
เรื่องของ Kachimode เป็นตัวอย่างของการสร้างธุรกิจจากความเข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภค เพราะบางครั้งสิ่งที่ทำให้ลูกค้าไม่ตัดสินใจซื้อหรือใช้บริการ อาจเป็นความรู้สึกที่ไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยการลดราคาเพียงอย่างเดียว และนั่นก็เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการพัฒนาบริการรูปแบบใหม่ขึ้นมาตอบโจทย์
