
ภาพหุ่นยนต์ Humanoid เดิน วิ่ง หรือเต้นตามจังหวะเพลง กลายเป็นสิ่งที่พบเห็นได้บ่อยขึ้นบนโลกออนไลน์ โดยเฉพาะหุ่นยนต์จากจีนที่มีการพัฒนาเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง แต่เมื่อหันมามองภาคอุตสาหกรรม หุ่นยนต์เหล่านี้สามารถนำมาทำงานในโรงงานได้จริงมากน้อยเพียงใด
เราเริ่มเห็นความเคลื่อนไหวของผู้ประกอบการที่นำหุ่นยนต์ Humanoid จากจีนเข้ามาทำตลาดในประเทศไทยภายในงาน METALEX 2026 ความเคลื่อนไหวครั้งนี้จึงน่าจับตา ทั้งในแง่โอกาสของตลาดหุ่นยนต์จีน การพัฒนา Physical AI และความพร้อมของภาคอุตสาหกรรมไทยที่จะนำหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์มาใช้งานจริง
Humanoid Robotics คืออะไร เกี่ยวกับ Physical AI อย่างไร?
Humanoid Robotics คือ เทคโนโลยีการพัฒนาและออกแบบหุ่นยนต์ที่มีรูปร่างหรือโครงสร้างคล้ายมนุษย์ หรือที่เรียกว่า หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ (Humanoid Robot) โดยมีส่วนประกอบสำคัญ เช่น ศีรษะ ลำตัว แขน และระบบเคลื่อนที่ ซึ่งอาจใช้ขาสองข้างหรือระบบล้อ ขึ้นอยู่กับการออกแบบ จุดเด่นของหุ่นยนต์ Humanoid อยู่ที่ความสามารถในการเคลื่อนไหวและทำงานในพื้นที่ที่ออกแบบมาสำหรับมนุษย์ สามารถติดตั้งกล้อง เซ็นเซอร์ และระบบ AI เพื่อช่วยตรวจจับสภาพแวดล้อม

หนึ่งในเทคโนโลยีสำคัญที่ช่วยเพิ่มความสามารถให้กับหุ่นยนต์ คือ Physical AI หรือปัญญาประดิษฐ์ที่สามารถรับรู้ วิเคราะห์ และตอบสนองต่อสภาพแวดล้อมในโลกจริงผ่านอุปกรณ์ทางกายภาพ Physical AI จะทำงานร่วมกับข้อมูลจากกล้องและเซ็นเซอร์ เพื่อให้ระบบสามารถรับรู้ตำแหน่งของวัตถุ วิเคราะห์สถานการณ์ วางแผนการเคลื่อนไหว และสั่งการให้หุ่นยนต์ตอบสนองต่อสิ่งที่เกิดขึ้น
อย่างไรก็ตาม หุ่นยนต์ Humanoid ไม่จำเป็นต้องใช้ Physical AI ทุกตัว เพราะบางรุ่นยังทำงานตามคำสั่งหรือโปรแกรมที่กำหนดไว้ล่วงหน้า การพัฒนาเทคโนโลยีทั้งสองด้านร่วมกันจึงมีความสำคัญต่ออนาคตของระบบ Automation โดยเฉพาะการเพิ่มความยืดหยุ่นให้หุ่นยนต์สามารถรองรับงานและสภาพแวดล้อมที่มีความซับซ้อนมากขึ้น
จากแขนกลสู่หุ่นยนต์ Humanoid
ที่ผ่านมา หุ่นยนต์ที่ถูกนำมาใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมส่วนใหญ่เป็นหุ่นยนต์แขนกล ซึ่งได้รับการออกแบบให้ทำงานเฉพาะด้าน เช่น การหยิบจับชิ้นงาน การประกอบชิ้นส่วน หรือการทำงานซ้ำๆ ที่ต้องการความแม่นยำสูง โดยเฉพาะจุดแข็งของแขนกลอยู่ที่ความรวดเร็ว ความแม่นยำ และความสามารถในการทำงานต่อเนื่อง จึงเหมาะกับสายการผลิตที่มีขั้นตอนชัดเจน

ขณะที่หุ่นยนต์ Humanoid ได้รับการออกแบบให้มีรูปร่างและการเคลื่อนไหวใกล้เคียงมนุษย์ สามารถเดินและเคลื่อนที่ในพื้นที่ที่ออกแบบมาสำหรับคนได้ ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นให้กับการทำงานบางประเภท อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีมือและระบบหยิบจับของ Humanoid จากจีนยังมีข้อจำกัด โดยเฉพาะงานประกอบชิ้นส่วนที่ต้องใช้ความละเอียดสูง ทำให้แขนกลอุตสาหกรรมยังคงมีความได้เปรียบในงานหลายประเภท
จากข้อมูลพบว่า ผู้ประกอบการโรงงานหลายรายเริ่มให้ความสนใจหุ่นยนต์ Humanoid มากขึ้น ส่งผลให้ผู้นำเข้าเครื่องจักรและระบบอัตโนมัติเริ่มขยายธุรกิจเข้าสู่ตลาดหุ่นยนต์ประเภทนี้ ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเป็นสัญญาณว่า Humanoid กำลังได้รับการพิจารณาเป็นอีกทางเลือกหนึ่งของระบบ Automation ในภาคอุตสาหกรรมไทย
UNITREE และ AGIBOT สองหุ่นยนต์จีนบุกไทย
จากการสำรวจภายในงาน METALEX 2026 ได้พบกับผู้ประกอบการที่นำเข้าหุ่นยนต์จากจีน โดยมี 2 รายที่น่าสนใจ ทั้ง AAE Robotics และ OKAYA ซึ่งมีแนวทางการทำตลาดหุ่นยนต์ที่ใกล้เคียงกันกัน โดย AAE Robotics Co., Ltd. เป็นผู้ประกอบการด้านหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติในประเทศไทย โดยนำเข้าหุ่นยนต์แบรนด์ UNITREE เข้ามาสู่ตลาดประเทศไทย

โดยมีหุ่นยนต์ที่น่าสนใจมี 2 รุ่น
- UNITREE G1: หุ่นยนต์ Humanoid ที่มีรูปร่างใกล้เคียงมนุษย์ สามารถเคลื่อนไหวและพัฒนาเพื่อรองรับการทำงานในรูปแบบต่าง ๆ
- UNITREE Go2: หุ่นยนต์สี่ขาที่มีลักษณะคล้ายสุนัข เหมาะสำหรับการพัฒนางานสำรวจพื้นที่และการเคลื่อนที่ในสภาพแวดล้อมบางประเภท
ขณะที่อีกหนึ่งผู้ประกอบการที่น่าสนใจอย่าง OKAYA ซึ่งเพิ่งทำข้อตกลงเป็นพันธมิตรทางธุรกิจกับ AGIBOT ผู้พัฒนาหุ่นยนต์ Humanoid จากประเทศจีน แม้ช่วงที่ผ่านมายังไม่เคยจำหน่ายมาก่อน โดยมีการระบุว่า เริ่มมีคำสั่งซื้อจากภาคอุตสาหกรรมเข้ามาแล้ว และมีแผนเริ่มจำหน่ายหลังสิ้นสุดงาน METALEX 2026
หุ่นยนต์ Humanoid ทำงานอะไรได้บ้าง
แม้หุ่นยนต์ Humanoid จะมีรูปร่างใกล้เคียงมนุษย์ แต่ความสามารถในการใช้งานจริงยังขึ้นอยู่กับระบบควบคุม ซอฟต์แวร์ AI และลักษณะงานที่ได้รับมอบหมาย โดยมีข้อมูลระบุว่า ความต้องการใช้งานหุ่นยนต์ Humanoid ในประเทศไทยเริ่มปรากฏในสองกลุ่มธุรกิจ ได้แก่ โรงงานอุตสาหกรรมและธุรกิจ Event ซึ่งมีรูปแบบการใช้งานแตกต่างกันอย่างชัดเจน
1. โรงงานอุตสาหกรรม: เริ่มจากงานเคลื่อนย้ายสิ่งของ
หนึ่งในรูปแบบการใช้งานที่ได้รับความสนใจคือ การเคลื่อนย้ายสิ่งของขนาดเล็กจากตำแหน่งหนึ่งไปยังอีกตำแหน่งหนึ่งภายในโรงงาน ช่วงเริ่มต้นผู้ควบคุมจะต้องกำหนดจุดหมายปลายทางและข้อมูลแผนผังพื้นที่ เพื่อให้หุ่นยนต์สามารถวางแผนเส้นทางและเคลื่อนที่ไปยังตำแหน่งที่ต้องการ หุ่นยนต์บางระบบสามารถตรวจจับสิ่งกีดขวางและคำนวณเส้นทางใหม่ได้ เช่น เมื่อพบว่าทางเดินเดิมถูกปิดกั้น หุ่นยนต์อาจเลือกใช้เส้นทางอื่นเพื่อไปยังจุดหมาย
ความสามารถลักษณะนี้มีประโยชน์ต่อการพัฒนาระบบขนย้ายภายในโรงงาน โดยเฉพาะงานที่ต้องเคลื่อนที่ระหว่างพื้นที่ต่าง ๆ แม้หุ่นยนต์บางระบบจะสามารถหลบสิ่งกีดขวางและวางแผนเส้นทางได้ด้วยตัวเอง แต่ความสามารถในการตัดสินใจยังมีขอบเขตจำกัด โดยต้องอาศัยการกำหนดรูปแบบการทำงานและระบบความปลอดภัยที่เหมาะสม
2. ธุรกิจ Event: สร้างประสบการณ์และดึงดูดความสนใจ
อีกตลาดหนึ่งที่เริ่มมีความต้องการใช้หุ่นยนต์ Humanoid คือ ธุรกิจจัดงาน Event ซึ่งมีวัตถุประสงค์แตกต่างจากการใช้งานในโรงงาน โดยหุ่นยนต์สามารถถูกนำมาใช้ในการแสดง การต้อนรับผู้ร่วมงาน หรือเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมที่ต้องการสร้างความสนใจ สำหรับธุรกิจประเภทนี้ จุดสำคัญอยู่ที่ความสามารถในการสร้างประสบการณ์และการมีส่วนร่วมของผู้เข้าชม มากกว่าประสิทธิภาพการทำงานในสายการผลิต

ดังนั้น การใช้งานหุ่นยนต์ในงาน Event มักมีทีมงานคอยควบคุมการทำงาน เนื่องจากเป็นการทำงานระยะสั้นและเปลี่ยนสถานที่บ่อย ทำให้มีรูปแบบการเช่ารายวัน ซึ่งเหมาะกับกิจกรรมที่จัดขึ้นในช่วงเวลาจำกัด เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้ในโรงงานจะพบว่า โรงงานอุตสาหกรรมให้ความสำคัญกับความต่อเนื่องและประสิทธิภาพการทำงาน ขณะที่ธุรกิจ Event มุ่งเน้นการสร้างประสบการณ์และความน่าสนใจให้กับกิจกรรม
หุ่นยนต์ Humanoid มีข้อจำกัดอะไรบ้าง
แม้เทคโนโลยีหุ่นยนต์ Humanoid จะพัฒนาอย่างต่อเนื่อง แต่การนำมาใช้งานจริงยังมีข้อจำกัดที่ผู้ประกอบการต้องพิจารณา โดยเฉพาะความสามารถในการหยิบจับสิ่งของและการทำงานในสภาพแวดล้อมเฉพาะทาง
ข้อจำกัดด้านการหยิบจับและประกอบชิ้นส่วน
ระบบของหุ่นยนต์ Humanoid มีความซับซ้อน เพราะต้องทำงานร่วมกันทั้งระบบ ไม่ว่าจะเป็นข้อต่อ มอเตอร์ เซ็นเซอร์ และระบบควบคุมแรง แม้แขนกลจะเป็นหุ่นยนต์รูปแบบหนึ่งที่สามารถหยิบจับสิ่งของได้ แต่สำหรับหุ่นยนต์ Humanoid การหยิบจับชิ้นส่วนที่มีขนาดเล็ก รูปร่างซับซ้อน หรือจำเป็นต้องใช้ความแม่นยำสูง ยังเป็นความท้าทายทางเทคโนโลยี ทำให้การนำ Humanoid ไปใช้ทดแทนแขนกลในงานประกอบชิ้นส่วน อาจยังไม่คุ้มค่าหรือไม่เหมาะสมในปัจจุบัน
ข้อจำกัดด้านสภาพแวดล้อมและอุณหภูมิ
อีกประเด็นที่น่าสนใจ คือ การใช้งานหุ่นยนต์ในสภาพแวดล้อมที่มีอุณหภูมิต่ำมาก เช่น ห้องเย็นหรือห้องแช่แข็ง อาจส่งผลต่อคุณสมบัติของสารหล่อลื่น ระบบขับเคลื่อน แบตเตอรี่ และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้ประสิทธิภาพการทำงานลดลงหรือเกิดความเสียหายได้ หากอุปกรณ์ไม่ได้รับการออกแบบให้รองรับสภาพแวดล้อมดังกล่าว ดังนั้น ผู้ประกอบการต้องตรวจสอบข้อกำหนดด้านอุณหภูมิและสภาพแวดล้อมของหุ่นยนต์ก่อนตัดสินใจนำไปใช้งาน
สำหรับผู้ประกอบการ คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ว่า หุ่นยนต์ Humanoid สามารถช่วยแก้ปัญหาอะไรในกระบวนการทำงาน และให้ผลตอบแทนคุ้มค่ากับเงินลงทุนหรือไม่ เพราะอนาคตของตลาดหุ่นยนต์ Humanoid ในไทยจะขึ้นอยู่กับความสามารถในการพิสูจน์ประโยชน์ทางธุรกิจ ทั้งด้านประสิทธิภาพ ความปลอดภัย และต้นทุนการดำเนินงาน ซึ่งจะเป็นปัจจัยสำคัญในการผลักดันเทคโนโลยีจากการสาธิตเข้าสู่การใช้งานในวงกว้าง
ผู้ประกอบการและผู้สนใจสามารถเข้าชมการแสดงของหุ่นยนต์ Humanoid ได้ที่งาน METALEX 2026 ฟรี ตั้งแต่วันนี้ถึง 21 พฤศจิกายน 2569 เวลา 10.00-18.00 น. ณ ฮอลล์ 98-104 ไบเทค บางนา
