
จากคลิป “โพก้าซัง” อ้อนพ่อ ๆ ไปจนถึงคลิป “ลูน่า” ปลุก “อุนยาย” ให้ตื่นไปทำงาน แก๊งมาสคอตของ GMMTV กลายเป็นขวัญใจคนทั่วบ้านทั่วเมือง บางคนรู้จักพวกเขาจากคลิปที่เพื่อนส่งมา แล้วค่อยไปรู้ทีหลังว่าใครเป็นลูกของศิลปินคู่ไหน พอกระแสจากหน้าฟีดพาคนไปตามดูโชว์ถึงฮอลล์ และแบรนด์เริ่มจองคิว “หลาน” ไปเป็นพรีเซนเตอร์ คำถามทางธุรกิจก็ตามมา GMMTV ทำอย่างไรให้คาแรกเตอร์ที่เกิดจากความรักของแฟนด้อม มีคนติดตามและสร้างรายได้ด้วยตัวเอง?
Marketing Oops! ชวนถอดรหัสกับ สถาพร พานิชรักษาพงศ์ ซีอีโอ GMMTV ผู้อยู่เบื้องหลังการปั้นแก๊งมาสคอต 33 ตัว บนเวที Adman Awards & Symposium 2026 ในหัวข้อ “จาก Idol สู่ Mascot สูตรปั้น Icon ให้คนรัก” ซีอีโอ GMMTV เล่าตั้งแต่วันที่ศิลปินช่วยออกแบบตัวการ์ตูนให้แฟนด้อม ไปจนถึงวันที่บริษัทมีมาสคอต 33 คาแรกเตอร์ ในจำนวนนี้พูดได้ 11 คาแรกเตอร์ และมีแบรนด์อย่างน้อย 10 รายใช้มาสคอตเป็นพรีเซนเตอร์ตามตัวเลขที่เขาเปิดเผยบนเวที จากของที่ระลึกประจำด้อม วันนี้คาแรกเตอร์ กลุ่มเดียวกันมีทั้งเพลง คิวออกงาน สินค้าคอลแลบ และคาเฟ่ของตัวเอง เรียกได้ว่าเป็นโมเดลธุรกิจที่น่าทึ่งจริง เรามาชวนทุกคนไปพบกับอาณาจักรแห่งความน่ารักนี้ด้วยกัน

ไอดอลพาไปรู้จัก ให้แฟนคลับรับเป็นหลาน
จุดเริ่มต้นของมาสคอต GMMTV อยู่ในธุรกิจที่บริษัททำมานานอย่างซีรีส์และเพลง สถาพรอธิบายว่า เมื่อคอนเทนต์อย่างซีรีส์ BL และ GL หรือผลงาน T-Pop ส่งให้ศิลปินเป็นที่รู้จัก คนดูส่วนหนึ่งจะตามต่อจากบทที่เขาเล่นหรือเพลงที่เขาร้อง ไปถึงงานแฟนมีต คอนเสิร์ต และกิจกรรมของศิลปิน พอเกิดชุมชนที่ติดตามกันต่อเนื่อง บริษัทก็มีคนกลุ่มแรกพร้อมทำความรู้จักกับตัวละครใหม่ที่ศิลปินช่วยสร้าง
จากนั้นเราก็ชวนให้ศิลปินออกแบบการ์ตูนประจำด้อม ก่อนที่ทีมจะทำออกมาเป็นตุ๊กตาและมาสคอตที่เดินอยู่ท่ามกลางแฟน ๆ ความสัมพันธ์ก็ค่อย ๆ มีคำเรียกของตัวเอง ศิลปินเป็น “พ่อ ๆ” หรือ “แม่ ๆ” ดังนั้น แฟนคลับเรียกมาสคอตว่า “หลาน” แล้วรับบท “อุนย่า” “อุนยาย” หรือ “เจ่เจ๊” ส่วนสถาพรเองก็ถูกเรียกว่า “อุนตา” ที่สำคัญ ภาษาที่แฟน ๆ ใช้กัน ทำให้การติดตามมาสคอตมีเรื่องให้เล่นต่อได้ตั้งแต่หลานไปทำงานกับพ่อแม่ครั้งแรก ไปจนถึงวันที่หลานมีโชว์ของตัวเอง
“เรา treat mascot ทุกคาแรคเตอร์เสมือนเป็นศิลปินตัวจริง” สถาพร บอกถึงแนวทางการดูแลศิลปินมาสคอต
เพราะคำว่า “ศิลปิน” มีผลกับวิธีทำงานของทีม GMMTV เปิดช่องทางโซเชียลมีเดียให้คาแรกเตอร์ด้วย เพื่อให้แฟน ๆ ตามเรื่องของหลานได้โดยตรง และทำรายการสั้นอย่าง Little Gang ลง TikTok ทุกวันเสาร์ในรูปแบบคล้ายซิตคอม เมื่อคาแรกเตอร์หลายตัวมาเจอกัน แฟนที่เข้ามาเพราะหลานตัวหนึ่งก็มีโอกาสรู้จักตัวอื่นจากบทสนทนาและมุกในคลิปเดียวกัน เพลง Happy Family ทำหน้าที่คล้ายกันบนเวที ด้วยการพาหลายคาแรกเตอร์มาอยู่ในโชว์เดียวและช่วยให้คนจำชื่อได้เพิ่มขึ้น

“โพก้าซัง” มาสคอตตัวแรกที่พูดได้ กับการต่อยอดสู่การวางคาแรคเตอร์ใหม่ๆ
โพก้าซัง (POLCASAN) ลูกของ “เต ตะวัน” และ “นิว ฐิติภูมิ” ถูกวางบุคลิกเป็นเด็กสามขวบที่ซุกซน อารมณ์ดี และพร้อมเป็นเพื่อนกับทุกอย่าง สถาพรเล่าถึงเหตุบังเอิญเรื่องเสียงว่า ครั้งหนึ่งโพก้าซังเผลอเปล่งเสียงออกมาระหว่างเล่นกับพ่อ ๆ พอทีมเห็นว่าการพูดเข้ากับบุคลิกของตัวละครและคนดูชอบ ก็เริ่มเห็นว่าคาแรกเตอร์สามารถทักแฟน รับมุก หรือเล่าเรื่องของตัวเองได้ พื้นที่ที่เคยอาศัยท่าทางเป็นหลักจึงขยายไปถึงการทำคอนเทนต์ที่ใช้บทสนทนาและการแสดงสด
GMMTV ทดลองต่อด้วยซิงเกิล “I am POLCASAN” แล้วให้ “โพก้าซัง” ขึ้นโชว์กับ “เต–นิว” ในงาน POLCA FAM MEETING ศิลปินพาแฟนกลุ่มแรกเข้าฮอลล์ ส่วนมาสคอตต้องพิสูจน์ว่าตัวเองมีพาร์ตให้คนดูได้ การให้ “โพก้าซัง” มีเพลงและเวลาบนเวทีจึงเป็นวิธีทดลองว่าคาแรกเตอร์จะรับบทนักแสดงร่วมได้แค่ไหน ก่อนขยับไปสู่งานที่มีชื่อมาสคอตเป็นตัวดึงคนดูโดยตรง

“จบงานนี้ก็เปลี่ยนโลกพวกเราเหมือนกันครับ” สถาพร พูดถึงจุดเปลี่ยนสำคัญของธุรกิจมาสคอต
อย่างไรก็ตาม สูตรนี้ไม่ได้ถูกถอดไปใช้เหมือนกันทั้งพอร์ต เพิ่มพูน (PERMPOON) ลูกของ “ปอนด์–ภูวินทร์” ได้บทเด็กซนที่เด่นด้านแอ็กติ้งและร้องเพลง สถาพรเล่าว่า เพิ่มพูนร้องสดได้ และเป็นมาสคอตตัวแรกของบริษัทที่ได้ขึ้นโชว์บนเวทีอิมแพ็ค อารีน่าในคอนเสิร์ตของพ่อ ๆ ส่วน ลูน่า (LUNAR) ลูกสาวของ “น้ำตาล–ฟิล์ม” มีมุกและจังหวะพูดแบบสาวห้าวขี้แกล้ง พอได้ขึ้นคอนเสิร์ตกับแม่ ๆ ก็มีบุคลิกชัดพอให้แฟนจำลีลาเฉพาะตัวได้
นอกจากนี้ ฝั่ง T-Pop มี LYKYOU หมาป่าเด็กที่เป็นน้องชายของ “วง LYKN” สถาพรเล่าว่าคาแรกเตอร์นี้ยังไม่พูดและใช้การเต้นเป็นจุดเด่น ในคอนเสิร์ต LYKN REFLEXION CONCERT น้องได้ขึ้นโชว์เพลง God’s Menu กับวิลเลี่ยมและเลโก้ พร้อมพาร์ตโซโล่แดนซ์
ดังนั้น เมื่อแต่ละตัวมีความถนัดต่างกัน ทีมคอนเทนต์ก็มีวัตถุดิบให้เขียนบทต่างกัน และลูกค้าแบรนด์มีเหตุผลที่จะเลือกคาแรกเตอร์ให้เข้ากับงาน ตั้งแต่งานที่ต้องการรับส่งมุกสดไปจนถึงเวทีที่ต้องใช้โชว์เรียกคนดู

รายได้มาจากไหน เมื่อมาสคอตทำงานได้เหมือนศิลปิน
รายได้ทางแรกคือ งานแบรนด์ สถาพรบอกว่ามาสคอตรับงานพรีเซนเตอร์ให้แบรนด์มาแล้วอย่างน้อย 10 ราย และยังมีงานอยู่ระหว่างดำเนินการอีกมากรออยู่ ช่วงแรกๆ งานกระจุกอยู่ที่ “โพก้าซัง” ซึ่งเป็นตัวที่เข้าถึงคนวงกว้างก่อนใคร จากนั้นจึงเริ่มเห็นคาแรกเตอร์อื่นไปร่วมอีเวนต์ ทำคอนเทนต์ ร่วมไลฟ์ขายสินค้า และทำสินค้า Collaborations โจทย์ของแบรนด์จึงกว้างขึ้นจากการซื้อภาพไปใช้บนสื่อ เพราะสามารถจ้างคาแรกเตอร์มาสร้างการแสดงหรือบทสนทนาที่แฟนอยากตัดคลิปส่งต่อได้ด้วย
รายได้อีกทางคือ Official Merchandise ตั้งแต่ตุ๊กตา พวงกุญแจ ไปจนถึงกระเป๋าและเสื้อที่ออกคู่กับงานคอนเสิร์ต อย่าง “เพิ่มพูน” ตัวเดียวก็มีทั้งพวงกุญแจตุ๊กตารุ่นพูดได้และกระเป๋าในร้าน สถาพรเล่าว่าตุ๊กตาหลายแบบต้องอาศัยช่างฝีมือทำรายละเอียดด้วยมือและใช้เวลาผลิต จุดนี้เป็นทั้งเหตุผลที่แฟนอยากสะสมและโจทย์การจัดการสินค้า เพราะเมื่อมีหลายคาแรกเตอร์ แต่ละตัวมีรายละเอียดและระดับความต้องการต่างกัน การพรีออเดอร์ช่วยให้บริษัทจับยอดสั่งซื้อก่อนวางแผนผลิตได้
ตัวเลขที่ช่วยให้เห็นขนาดของตลาดอยู่ในงบฯ ของ เดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ (ONEE) บริษัทแม่ของ GMMTV ช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 กลุ่ม ONEE มีรายได้จากการขายสินค้าที่ระลึก 1,300.07 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 121.63% จากช่วงเดียวกันปีก่อน เฉพาะไตรมาส 3 อยู่ที่ 512.15 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 105.37% ตัวเลขนี้ครอบคลุมสินค้าที่ระลึกทั้งกลุ่ม ตั้งแต่สินค้าศิลปินและซีรีส์ไปจนถึงสินค้ามาสคอต เอกสารงบฉบับดังกล่าวไม่ได้แจกแจงรายได้เฉพาะมาสคอต ส่วนในรายงานผลประกอบการปี 2568 บริษัทระบุถึงการรับงานพรีเซนเตอร์และการขายสินค้าที่ระลึกเป็นช่องทางสร้างรายได้ของมาสคอตโดยตรง (ONEE ไตรมาส 3/2569 · ONEE ปี 2568)

จากคิวออกงานสู่คาเฟ่ เกม และโชว์ที่คนซื้อบัตรมาดูแต่มาสคอต!
สถาพรยกตัวอย่างงาน GMMTV Fanival ว่า บรรดามาสคอตได้รับการตอบรับดีมากจากแฟนๆ ซึ่งเดินทางมาจนเต็มฮอลล์ เพื่อดูโชว์ที่มีแต่มาสคอตขึ้นแสดง สำหรับ GMMTV นี่เป็นสัญญาณว่า “หลาน” เริ่มดึงคนมาดูโชว์ได้ด้วยตัวเอง กระแสนี้ยังไปถึงต่างประเทศด้วย หลายด้อมรู้จักมาสคอตจากงานที่เดินทางไปกับศิลปินไทย แต่ที่ประเทศอินโดนีเซีย แฟน ๆ ถึงกับนัดกันจัดเวิร์กช็อประบายสีมาสคอต GMMTV ขึ้นเอง จากคาแรกเตอร์ที่แฟนรู้จักผ่านศิลปิน ดังนั้น วันนี้มาสคอตกลายเป็นเหตุผลให้แฟน ๆ นัดมาเจอกันได้แล้ว ไม่ได้มาเพราะศิลปิน
ขณะที่โชว์เป็นกิจกรรมตามปฏิทิน GEMM HOUSE ทำให้ GMMTV มีพื้นที่ที่เปิดรับแฟนได้เป็นประจำ คาแรกเตอร์ถูกนำไปใช้กับการตกแต่งร้าน เมนูเครื่องดื่มและขนม รวมถึงสินค้าที่ระลึก สถาพรเล่าว่ามีความต้องการสูงจนรอบจองเต็มทุกครั้งที่เปิด ณ เวลาที่เขาบรรยาย ในมุมธุรกิจ ร้านทำให้คนหนึ่งคนมีเหตุผลเข้ามาได้หลายแบบ ตั้งแต่มาชิมเมนูของหลานคนโปรด นัดเจอเพื่อนในด้อม ไปจนถึงเลือกซื้อสินค้ากลับบ้าน (ข้อมูลเปิดตัว GEMM HOUSE)
สำหรับปี 2027 บริษัทประกาศแผน GMMTV FANARIUM เกมที่ให้แฟนรับบทผู้ปกครอง พาหลานไปโรงเรียน แต่งห้อง และแวะ GEMM HOUSE ในเกม ส่วน GEMM QUEST TRADING CARD GAME เพิ่มวิธีสะสมและเล่นกับคาแรกเตอร์หลายตัว ขณะที่ World of Wonders Fan Fest ซึ่งวางแผนจัดเดือนมีนาคม 2027 จะรวมการร้อง เล่น และเต้นของมาสคอตไว้ในงานเดียว อีกทางคือการร่วมงานกับ TOYZERO ให้ “โพก้าซัง” ทำคอลเลกชันกับ LuLu the Piggy เพื่อพาคาแรกเตอร์เข้าไปเจอกลุ่มนักสะสมที่มีความสนใจอยู่แล้ว (แผนธุรกิจจากงาน GMMTVNEXT)

โจทย์ของ GMMTV เมื่อมีหลาน 33 คาแรกเตอร์
“การบริหารจัดการหรือการทำสตอรี่ทำอะไรก็ไม่ได้ง่ายนะครับ ในการจะสร้างคาแรคเตอร์ที่แตกต่างกันในแต่ละคน”
สถาพร พูดถึงโจทย์ที่ยากขึ้นเมื่อพอร์ตโต การเปิดตัวให้คนจำชื่อได้เป็นงานชุดหนึ่ง การทำให้แฟนยังอยากรู้ว่าหลานจะทำอะไรต่อเป็นงานอีกชุดหนึ่ง ทุกครั้งที่ตัวละครมีเพลง รับงาน หรือไปอยู่ในเกม ทีมต้องรักษาบุคลิกที่แฟนจำได้พร้อมกับหาอะไรใหม่ให้ดู “โพก้าซัง” อาจพาคนเข้ามาดูคลิปแรกได้ แต่การที่คนดูจะอยู่ต่อจนจำ “เพิ่มพูน” “ลูน่า” หรือ “LYKYOU” ได้ ขึ้นอยู่กับว่าตัวละครเหล่านั้นมีพื้นที่ให้แสดงจุดเด่นของตัวเองมากแค่ไหน

สำหรับแบรนด์ที่สนใจ Mascot Marketing บทเรียนจาก GMMTV อยู่ตรงลำดับการลงทุน บริษัทให้ศิลปินพาคาแรกเตอร์ไปเจอแฟนกลุ่มแรก ใช้คลิป เพลง และโชว์ทดลองว่าผู้ชมอยากเห็นคาแรกเตอร์ทำอะไร แล้วค่อยขยายไปสู่งานแบรนด์ สินค้า และประสบการณ์ที่คนยินดีจ่าย เมื่อแฟนเริ่มจำเสียงของหลานได้ รอวันหลานขึ้นเวที และรวมตัวกันจัดกิจกรรมเองแม้อยู่คนละประเทศ คาแรกเตอร์ก็เริ่มมีตลาดของตัวเอง
ภาพคนดูเต็มฮอลล์ในวันที่บนเวทีมีแต่ “หลาน” (มาสคอต) จึงเป็นคำตอบทางธุรกิจที่ชัดที่สุดว่า ความนิยมที่เริ่มจากไอดอลเดินทางมาไกลแค่ไหนแล้ว
และวันนี้เราอยู่ในยุคที่เราคนดูมีความสุข ยิ้ม หัวเราะ ไปกับความน่ารัก น่าเอ็นดูของมาสคอตมากมาย ไม่ต่างกับการดูศิลปินที่เป็นมนุษย์เลย.
