จาก ‘จ่ายง่าย’ สู่ ‘เข้าใจผู้ใช้’ เปิดมุมมอง “ทรูมันนี่” สู่บทบาทใหม่ของ PaymentTech ทลายกำแพงการเงินให้คนไทยเข้าถึงฟินเทคง่ายกว่าที่คิด


ในวันที่ป้าย QR Code ตั้งอยู่ตั้งแต่ร้านก๋วยเตี๋ยวริมทางไปจนถึงห้างสรรพสินค้าหรู การ “สแกนจ่าย” ได้กลายเป็นเรื่องสามัญในชีวิตประจำวันของคนไทยไปแล้ว แต่ในมุมของคนทำธุรกิจการตลาด เมื่อคำว่า “จ่ายง่าย” กลายเป็นมาตรฐานขั้นต่ำที่ใครๆ ก็ทำได้ โจทย์ที่ท้าทายยิ่งกว่าสำหรับผู้นำตลาดอย่าง ทรูมันนี่ (TrueMoney) จึงไม่ใช่แค่การชวนคนมาเปิดแอปเพื่อโอนหรือจ่ายเงินอีกต่อไป หากแต่เป็นการตอบคำถามว่า จะทำอย่างไรให้แอปพลิเคชันสีส้มนี้เข้าไปนั่งอยู่ในทุกจังหวะชีวิตของผู้คนได้ตลอดทั้งวัน

เบื้องหลังการขยับหมากครั้งสำคัญของฐานผู้ใช้งานกว่า 35 ล้านคน ในประเทศไทย คือการเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการเป็นเพียงกระเป๋าเงินดิจิทัล สู่การวางตำแหน่งตัวเองเป็น “Your Everyday Money Companion” หรือเพื่อนคู่คิดและผู้ช่วยจัดการเรื่องการเงินในทุกๆ วัน ผ่านกลยุทธ์ที่เรียกว่า PaymentTech

Marketing Oops! ชวน คุณธนิดา ซุยวัฒนา ประธานเจ้าหน้าที่บริหารฝ่ายธุรกิจและกลยุทธ์ลูกค้า บริษัท ทรูมันนี่ จำกัด เล่าถึงวิธีคิดและเบื้องหลังการปั้นประสบการณ์การเงินเฉพาะบุคคล ที่กำลังเปลี่ยนเกมการแข่งขันของฟินเทคไทยอย่างน่าจับตามอง

 

รื้อตำราการตลาด จาก ‘Service-Led’ สู่ ‘Customer-Led’

หากย้อนกลับไปมองวิธีคิดของธุรกิจการเงินในอดีต ส่วนใหญ่มักเริ่มต้นจาก “ตัวสินค้าและบริการ” (Service-Led) คือมีผลิตภัณฑ์ทางการเงินแบบไหน ก็พยายามมองหาว่าลูกค้ากลุ่มใดน่าจะซื้อสิ่งนี้ แต่สำหรับทรูมันนี่ในวันนี้ วิธีคิดดังกล่าวถูกพลิกกลับด้านมาเป็น Customer-Led อย่างเต็มตัว นั่นคือการเริ่มต้นจากตัวตนและจังหวะชีวิตของลูกค้าแต่ละคน แล้วจึงตั้งคำถามว่า “ลูกค้าคนนี้น่าจะได้ประโยชน์จากบริการอะไรอีก”

เพราะในความเป็นจริง ผู้ใช้ 35 ล้านคนของทรูมันนี่มีความหลากหลายทั้งเพศ อายุ อาชีพ ช่วงชีวิต ตั้งแต่นักศึกษา คนเพิ่งเริ่มทำงาน (First Jobber) ไปจนถึงคนมีครอบครัว รวมถึงไลฟ์สไตล์การใช้จ่ายที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง การเหมารวมลูกค้าทั้งหมดด้วยหน้าตาแอปพลิเคชันแบบเดียวกันจึงไม่ใช่คำตอบอีกต่อไป

สิ่งที่น่าสนใจในวัฒนธรรมการทำงานของทรูมันนี่ คือการมองเรื่อง Data-Driven ในมุมที่ลึกซึ้งกว่าแค่การสะสมฐานข้อมูลขนาดใหญ่ คุณธนิดาชี้ให้เห็นว่าในยุคนี้ องค์กรไม่ได้แข่งกันที่ใครถือข้อมูลเยอะกว่ากัน แต่อยู่ที่ใครสามารถ “ตั้งคำถาม” กับข้อมูลเหล่านั้นได้ตรงจุดมากกว่า

“การมี Data เยอะๆ ไม่ได้แปลว่าเราจะชนะ แต่เราต้องตั้งคำถามให้ถูกต้องจากข้อมูลที่เห็น เพราะถ้าตั้งคำถามไม่ถูก มันจะไม่พาเราไปสู่ความเข้าใจลูกค้าที่แท้จริง” คุณธนิดา บอกกับเรา

กระบวนการตั้งคำถามนี้เกิดขึ้นตั้งแต่ระดับผู้บริหารสูงสุด ไปจนถึงทีมปฏิบัติการทุกฝ่าย ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือเวลาเปิดตัวฟีเจอร์หรือบริการใหม่แล้วผลตอบรับไม่เป็นไปตามคาด ทีมงานจะเข้าไปแกะรอยจาก Data Point ทันทีว่าลูกค้าเกิดอาการ Drop-off หรือกดหยุดและปิดแอปออกไปตรงขั้นตอนไหน

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขสถิติเพียงอย่างเดียวอาจบอกได้แค่ “จุดเกิดเหตุ” แต่บอก “เหตุผลทางความรู้สึก” ไม่ได้ ทรูมันนี่จึงนำข้อมูลเชิงคุณภาพอย่างการสัมภาษณ์ลูกค้า (Customer Insight) มาประกบคู่กับข้อมูลตัวเลขเสมอ เพื่อค้นหาความจริงว่าขั้นตอนนั้นยุ่งยากเกินไปหรือไม่ หรือบริการยังไม่ตอบโจทย์ชีวิตจริง ก่อนจะนำมาปรับปรุงเป็นฟีเจอร์ที่ตรงใจยิ่งขึ้น

ถอดรหัส 2,000 สัญญาณ กับศิลปะการทำ Hyper Personalization

เมื่อความเข้าใจลูกค้าถูกยกระดับจากระดับกลุ่มใหญ่ (Segments) สู่ระดับรายบุคคล ทรูมันนี่ได้วางโครงสร้างการทำงานที่เรียกว่า Customer 360 ซึ่งผสานพลังของปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ากับการประมวลผลสัญญาณพฤติกรรมของลูกค้ามากกว่า 2,000 สัญญาณ (Customer Signals) ผ่านวงจรการเรียนรู้ 4 ขั้นตอน ได้แก่ Understand (ทำความเข้าใจ), Analyze (วิเคราะห์พฤติกรรมและความสนใจ), Personalize (คัดสรรเนื้อหาและบริการให้ตรงจุด) และ Learn (เรียนรู้จากผลตอบรับจริงเพื่อพัฒนาต่อ)

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นบนหน้าจอของผู้ใช้งานจึงกลายเป็นประสบการณ์แบบ “แอปเดียวกัน แต่เปิดมาเห็นไม่เหมือนกัน”

  • กลุ่มสายเกม (Gamer): เมื่อเปิดแอปขึ้นมาจะเห็นแบนเนอร์ Top up & play พร้อมไอคอนเติมเกมและสตรีมมิงจัดวางอยู่ในตำแหน่งที่กดใช้งานได้ทันที
  • กลุ่มสายเที่ยว (Traveler): หน้าจอจะปรับโหมดเป็น Trip ready นำเสนอบริการแลกเงินต่างประเทศ ประกันการเดินทาง ซิมโรมมิง (eSIM) และการจองโรงแรม
  • กลุ่มสายออม (Saver): จะพบกับคำแนะนำ Save for your goals ชวนวางแผนออมเงินรายสัปดาห์ ลงทุน และจัดการบิลค่าใช้จ่ายต่างๆ

ความละเอียดอ่อนของระบบ Hyper Personalization ยังแทรกซึมอยู่ใน 3 จังหวะสำคัญของการใช้งาน ตั้งแต่ การจัดลำดับไอคอนบนหน้าแรก (Home Page Display), การสื่อสารข้อความที่รู้ใจ (Personalized Content) เช่น เมื่อจ่ายค่าบริการสตรีมมิงสำเร็จ ระบบจะแจ้งเตือนให้รู้ว่าเดือนนี้ยังเหลือวงเงินให้ใช้อีกเท่าไร ไปจนถึง การแนะนำบริการหลังทำรายการสำเร็จ (Post-Transaction Recommendation) เช่น ทันทีที่จ่ายเงินที่ร้านสะดวกซื้อ ระบบจะชี้เป้าให้เห็นทันทีว่าตอนนี้มีทรูมันนี่คอยน์สะสมอยู่เท่าไร และนำไปแลกส่วนลดหรือเงินคืนอะไรได้บ้าง

ความแม่นยำในการ “ส่งสารให้ถูกคน ในจังหวะที่ใช่” สะท้อนออกมาเป็นตัวเลขทางธุรกิจที่ชัดเจน โดย Personalized Content สามารถดันอัตราการคลิกดูเนื้อหา (CTR) เพิ่มขึ้นถึง +75% ขณะที่ Post-Transaction Personalized Recommendation ช่วยผลักดันอัตราการทำธุรกรรมจริงให้พุ่งสูงขึ้นถึง +80% เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้ใช้โมเดลวิเคราะห์

แต่ท่ามกลางกระแสที่หลายองค์กรเทคโนโลยีเร่งนำ AI มาลดบทบาทของมนุษย์ ทรูมันนี่กลับมองต่างออกไป คุณธนิดามองว่า AI คือเครื่องมือทรงพลังที่ช่วยเพิ่มสปีดการทำงานใน 3 ด้านหลัก ทั้งการเข้าใจประสบการณ์ลูกค้า การเร่งสปีดนวัตกรรมให้ทีมพัฒนาคลอดฟีเจอร์ใหม่ได้เร็วขึ้นจากหลายเดือนเหลือเพียงไม่กี่สัปดาห์ และการตรวจจับความเสี่ยงหรือกลโกงทางการเงิน (Fraud Detection) ภายใต้มาตรฐานความปลอดภัยระดับสากลของธนาคารแห่งประเทศไทยและพันธมิตรระดับโลกอย่าง Ant Financial

ทว่าท้ายที่สุดแล้ว AI ก็ยังต้องการ “สมองและหัวใจของมนุษย์” เป็นผู้ควบคุม ทรูมันนี่จึงตั้งหน่วยงาน AI และตำแหน่ง Chief AI Technology เพื่อจัดอบรมอัปสกิลพนักงานให้รู้จักวิธีตั้งโจทย์และสั่งการ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงในงานบริการลูกค้าที่ AI จะทำหน้าที่คัดกรองปัญหาเบื้องต้น ก่อนส่งไม้ต่อให้พนักงานที่เป็นมนุษย์เข้ามาดูแลในเรื่องที่ซับซ้อนและต้องการความเข้าใจ

“ต่อให้เรานำ AI มาใช้เยอะแค่ไหน แต่มนุษย์ก็ยังเป็นทรัพยากรที่มีค่าที่สุดขององค์กร เพราะ AI ยังต้องการคนที่รู้ว่าจะตั้งคำถามและสั่งการมันอย่างไร และในมุมของลูกค้า เราก็ไม่เคยละทิ้งความเป็น Human Touch” ธนิดา ซุยวัฒนา

‘Micro-Ticket Strategy’ ทลายกำแพงการเงินคนไทย

หนึ่งในมุมมองที่น่าสนใจที่สุดจากการถอดรหัสฐานข้อมูล 35 ล้านคน คือการมองเห็นช่องว่างทางการเงิน (Financial Gap) ของสังคมไทย ปัจจุบันคนไทยเข้าถึงสมาร์ทโฟนสูงถึง 92% แต่กลับมีผู้ถือบัตรเครดิต ไม่ถึง 10 ล้านคน นั่นหมายความว่าคนไทยอีกหลายสิบล้านคนยังเข้าไม่ถึงบริการทางการเงินการลงทุนในรูปแบบดั้งเดิม

คุณธนิดาเล่าว่า คนรุ่นใหม่และคนทำงานทั่วไปไม่ได้ขาดความสนใจเรื่องการออมหรือการลงทุน แต่ในอดีตระบบการเงินสร้างกำแพง (Barrier of Entry) ไว้สูงเกินไป ทั้งภาพจำที่ว่าต้องมีเงินก้อนใหญ่ ต้องอ่านข้อมูลซับซ้อน และมีขั้นตอนเปิดบัญชีที่ยุ่งยาก ทรูมันนี่จึงใช้กลยุทธ์ Micro-Ticket ย่อยขนาดการเข้าถึงทางการเงินให้เล็กลงจนใครๆ ก็เริ่มต้นได้ทันที

ตัวเลขผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นสร้างความประหลาดใจแม้กระทั่งกับทีมผู้บริหารเอง

  • บริการออมทองเริ่มต้น 100 บาท: พบว่า 70% ของผู้ที่มาออมทองผ่านทรูมันนี่ ไม่เคยลงทุนที่ไหนมาก่อนในชีวิต และ 1 ใน 3 ของกลุ่มนี้คือวัย First Jobber ที่เพิ่งเริ่มก้าวเข้าสู่โลกการทำงาน
  • บริการซื้อหุ้นต่างประเทศเริ่มต้น 50 บาท: เปิดโอกาสให้คนทั่วไปเป็นเจ้าของหุ้นระดับโลกอย่าง Google ได้โดยไม่ต้องรอเก็บเงินซื้อเต็มหุ้นราคาหลายร้อยดอลลาร์
  • ไมโครอินชัวรันส์ (Micro-Insurance): ซื้อความคุ้มครองประกันภัยได้ในราคาเริ่มต้นเพียง 16 บาทต่อเดือน
  • สินเชื่อนาโน (Ascend Nano): กว่า 50% ของผู้ที่ได้รับอนุมัติสินเชื่อผ่านทรูมันนี่ คือกลุ่มคนที่ไม่เคยเข้าถึงสินเชื่อในระบบธนาคารมาก่อน

“เราทำให้เรื่องการเงินและการลงทุนเป็นเรื่องง่ายจนลูกค้าไม่ต้องถามใคร แค่กดอ่านเอง ทำความเข้าใจเอง และตัดสินใจได้ด้วยตัวเองผ่านแอป เมื่อความยุ่งยากหายไป อัตราการเปิดรับของคนไทยก็เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว” ธนิดา ซุยวัฒนา

ความสำเร็จนี้พิสูจน์ให้เห็นว่า เมื่อผู้บริโภคใช้งานแอปจ่ายเงินอย่างต่อเนื่องจนเกิดความไว้วางใจในความปลอดภัย (Trust) พวกเขาก็พร้อมที่จะก้าวข้ามจากการเป็น “ผู้ใช้จ่าย” ไปสู่การเป็น “ผู้ออมและนักลงทุน” บนแพลตฟอร์มเดียวกัน

จิ๊กซอว์ 4 เสาหลัก PaymentTech และเกมชนะใจ ‘ร้านค้า’

เพื่อให้วิสัยทัศน์การเป็นเพื่อนคู่คิดทางการเงินเกิดขึ้นได้จริงตั้งแต่ก้าวแรกที่ออกจากบ้านไปซื้อกาแฟ ขึ้นรถสาธารณะ ทานมื้อเที่ยง ไปจนถึงความบันเทิงยามบ่าย ทรูมันนี่ได้วางรากฐานยุทธศาสตร์ PaymentTech ไว้บน 4 เสาหลักสำคัญ ได้แก่

  1. Frictionless: ลดขั้นตอนความซับซ้อนให้ทุกธุรกรรมลื่นไหลไร้รอยต่อ
  2. Connected: สร้างเครือข่ายจุดรับชำระที่แข็งแกร่ง ปัจจุบันทรูมันนี่มีจุดรับชำระทั่วประเทศกว่า 7 ล้านจุด และล่าสุดได้ต่อยอดนวัตกรรมแตะจ่าย (Tap to Pay) ผ่านเครื่องรับบัตรเครดิตทั่วไป ทำให้ใช้งานได้ครอบคลุมกว่า 900,000 จุดทั่วไทย และ 150 ล้านจุดทั่วโลก
  3. Reward: สร้างแรงจูงใจและความคุ้มค่าในทุกการใช้จ่ายผ่านระบบ TrueMoney Coin ที่สะสมและแลกเป็นส่วนลดหรือสิทธิประโยชน์ได้จริง
  4. Intelligent: ใช้ AI และ Data ยกระดับบริการให้รู้ใจผู้ใช้แต่ละคนมากขึ้นทุกวัน

อย่างไรก็ตาม เครือข่ายฝั่งผู้บริโภคจะไม่มีวันสมบูรณ์หากขาดฝั่ง “ร้านค้า” (Merchant) ซึ่งเป็นอีกครึ่งหนึ่งของสมการ วิธีคิดของทรูมันนี่ในการเจาะตลาด B2B และ SME จึงใช้หลักการเดียวกัน คือการเดินเข้าไปดูหน้างานจริงเพื่อแก้ Pain Point ของผู้ประกอบการแต่ละขนาด

สำหรับร้านค้ารายย่อยอย่างร้านก๋วยเตี๋ยวริมทางที่มีคนทำงานอยู่แค่ 2 คน คนหนึ่งกำลังลวกเส้น อีกคนกำลังเสิร์ฟ การต้องวางมือมาเพ่งดูหน้าจอสลิปโอนเงินของลูกค้าทีละคนคือภาระที่ทำให้เสียเวลาทำมาหากิน ทรูมันนี่จึงส่ง TrueMoney Box กล่องรับชำระเงินที่ส่งเสียงแจ้งเตือนยอดเงินเข้าทันที ช่วยให้แม่ค้ามั่นใจได้ว่าเงินเข้าบัญชีครบถ้วนโดยไม่ต้องละสายตาจากหม้อก๋วยเตี๋ยว

ขณะที่ร้านค้าขนาดกลางไปจนถึงเชนร้านอาหารจานด่วน (QSR) ที่มีลูกค้าต่อคิวยาวเหยียดในช่วงพักกลางวัน ปัญหาใหญ่คือความล่าช้าหน้าเคาน์เตอร์ กว่าลูกค้าจะหยิบมือถือ ปลดล็อกหน้าจอ และกดหาแอปเพื่อสแกนจ่าย ทรูมันนี่จึงพัฒนาเครื่อง BlueTap (น้องแตะจ่าย) เครื่องรับชำระสีส้มที่เพียงแค่นำมือถือมาแตะก็เกิดแสงสีน้ำเงินและตัดเงินเสร็จสิ้นในเสี้ยววินาที ช่วยลดระยะเวลาจัดการหน้าเคาน์เตอร์ของร้านค้าลงได้ถึง 20-30% พร้อมระบบบันทึกบัญชีอัตโนมัติที่ลดภาระการนั่งเช็กสลิปหรือทำ Reconcile ท้ายวัน ซึ่งหลังจากเปิดตัวได้เพียง 4 เดือน ก็มีผู้ใช้งานแตะจ่ายผ่านเครื่องนี้แล้วกว่า 2 ล้านคน

 

ก้าวต่อไปสู่ 40 ล้านผู้ใช้ ในสมรภูมิที่วัดกันด้วย ‘ความเข้าใจ’

เมื่อมองไปข้างหน้าในอีก 3 ถึง 5 ปีข้างหน้า เป้าหมายของทรูมันนี่ไม่ได้หยุดอยู่ที่การขยายฐานสมาชิกจาก 35 ล้านคน สู่หลัก 40 ล้านคน เพียงอย่างเดียว แต่คือการสร้างความผูกพันระยะยาว (Lifetime Value) ที่ทำให้ผู้ใช้รู้สึกว่าแอปพลิเคชันนี้รู้จักและพร้อมช่วยเหลือเขาในทุกช่วงจังหวะของชีวิต

 

กรณีศึกษาของทรูมันนี่ภายใต้การขับเคลื่อนของคุณธนิดา ซุยวัฒนา สะท้อนบทเรียนสำคัญให้แก่นักการตลาดและผู้บริหารธุรกิจในยุคปัจจุบันได้อย่างชัดเจนว่า เทคโนโลยีและ AI อาจเป็นเครื่องทุ่นแรงที่ทรงพลังที่สุดในการสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน แต่หัวใจของการเติบโตอย่างยั่งยืนยังคงอยู่ที่ความใส่ใจในรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ของมนุษย์ การกล้าตั้งคำถามใหม่ๆ กับข้อมูลที่มีอยู่ และการลดกำแพงความซับซ้อนเพื่อให้ผู้คนเข้าถึงโอกาสที่ดีขึ้นได้จริง เมื่อแบรนด์สามารถเปลี่ยนตัวเองจาก “เครื่องมือ” ให้กลายเป็น “เพื่อนคู่คิด” ได้สำเร็จ พื้นที่บนหน้าจอและพื้นที่ในใจของผู้บริโภคย่อมเป็นของแบรนด์นั้นอย่างแท้จริง

 


pigabyte
การเรียนรู้ไม่มีวันจบสิ้น มาเรียนรู้และสนุกไปกับบทความ จาก MarketingOops! กันนะคะ แล้วเราจะได้ค้นพบว่าโลกของ Marketing นั้น So Sexy and Cool!