ธุรกิจไม่จำเป็นต้องมีไอเดียใหม่ แต่อยู่ที่การ “ทำในสิ่ง” ที่คู่แข่งมองข้าม


 

หนึ่งในความเข้าใจผิดที่ทำให้หลายคนไม่กล้าเริ่มต้นธุรกิจ คือความเชื่อว่าไอเดียที่ดีต้องเป็นสิ่งที่ “ไม่เคยมีใครทำมาก่อน” ต้องเป็นนวัตกรรมใหม่ที่โลกยังไม่เคยเห็น หรือเป็นตลาดที่ไม่มีคู่แข่งอยู่เลย แต่ในความเป็นจริง ธุรกิจจำนวนมากที่ประสบความสำเร็จไม่ได้เริ่มจากการคิดสิ่งใหม่ทั้งหมด พวกเขาเริ่มจากสิ่งที่มีอยู่แล้ว เพียงแต่มองเห็น “ช่องว่าง” ที่คนอื่นมองข้าม และเข้าไปสร้างคุณค่าให้กับกลุ่มลูกค้าที่ไม่ได้รับการดูแลอย่างเต็มที่เพราะความสำเร็จของธุรกิจไม่ได้อยู่ที่ความใหม่ของไอเดีย แต่อยู่ที่ความสามารถในการ “จองพื้นที่เฉพาะ” ทำในสิ่งที่คนอื่นไม่ทำ หรือ Cornering Market ให้ได้

“มีคนทำแล้ว” ไม่ใช่จุดจบ แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการวิเคราะห์ เมื่อพบว่ามีธุรกิจประเภทเดียวกันอยู่ในตลาด หลายคนมักหยุดคิดทันที เพราะมองว่าการแข่งขันเป็นสัญญาณว่าไม่ควรเข้าไปเล่น แต่การแข่งขันไม่ได้หมายความว่าตลาดเต็มเสมอไป ตรงกันข้าม การมีคู่แข่งจำนวนมากอาจเป็นหลักฐานว่าตลาดนั้นมีความต้องการจริง มีลูกค้าที่ยอมจ่ายเงิน และมีปัญหาที่ผู้คนกำลังมองหาทางแก้ไข คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ “มีใครทำสิ่งนี้แล้วหรือยัง” เพราะคำตอบส่วนใหญ่คือ “มีแล้ว” คำถามที่สำคัญกว่าคือ “ใครกำลังได้รับการบริการที่ไม่ดีจากสิ่งที่มีอยู่ในตลาดตอนนี้”

เพราะทุกแบรนด์ที่เติบโตขึ้นมักต้องเลือกกลุ่มลูกค้าหลักของตัวเอง บริษัทขนาดใหญ่เลือกเดินไปหาลูกค้ารายใหญ่ เพราะมีมูลค่าการซื้อสูงกว่า ขณะที่ลูกค้าขนาดเล็ก กลุ่มเฉพาะ หรือธุรกิจเฉพาะทางจำนวนมาก กลับถูกทิ้งไว้ด้านหลังและตรงนั้นเองคือโอกาสทางธุรกิจ

ธุรกิจที่ชนะ ไม่จำเป็นต้องสร้างตลาดใหม่ แต่อาจสร้างคำตอบใหม่ให้ตลาดเดิม ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือธุรกิจซอฟต์แวร์หลายประเภท ซึ่งเป็นตลาดที่มีผู้เล่นรายใหญ่จำนวนมากอยู่แล้ว ระบบจัดการลูกค้าหรือ Help Desk เป็นตลาดที่มีแบรนด์ใหญ่ระดับโลกเข้ามาครองพื้นที่ แต่เมื่อธุรกิจเหล่านี้พัฒนาไปสู่ระดับองค์กรขนาดใหญ่ เครื่องมือเหล่านั้นกลับซับซ้อนและมีราคาสูงเกินไปสำหรับทีมเล็ก โอกาสจึงไม่ได้อยู่ที่การสร้าง Help Desk ตัวใหม่ทั้งหมด แต่อยู่ที่การสร้าง “ระบบจัดการลูกค้าสำหรับทีมเล็กกว่า 20 คน” ที่ใช้งานง่ายกว่า ราคาเข้าถึงง่ายกว่า และเข้าใจปัญหาของธุรกิจขนาดเล็กมากกว่า

เช่นเดียวกับธุรกิจอาหารที่เห็นได้ชัดในประเทศไทย ที่แม้จะมีกลุ่มอาหารประเภทหนึ่งครองตลาดมานาน แต่ก็ยังมีกลุ่มคนที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง เช่นกลุ่มคนทำงานเลิกดึก ทำให้มีแบรนด์ที่สามารถเข้ามาจับจองตลาดตรงนี้ได้ทันที  นี่คือเหตุผลว่าทำไมธุรกิจจำนวนมากไม่ได้ชนะด้วยการสร้างสิ่งที่ไม่เคยมีมาก่อน แต่ชนะด้วยการเข้าใจลูกค้ากลุ่มเล็กอย่างลึกซึ้งกว่าคู่แข่ง

การสร้างตลาดใหม่มีต้นทุน แต่การเจาะตลาดเฉพาะมีความได้เปรียบ ไอเดียที่ใหม่มาก ๆ มักมีความท้าทายที่ซ่อนอยู่ นั่นคือธุรกิจต้องอธิบายให้ลูกค้าเข้าใจก่อนว่าปัญหานี้มีอยู่จริง แบรนด์ต้องสร้างการรับรู้ สร้างความต้องการ และเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภค ซึ่งทั้งหมดต้องใช้เวลาและเงิน จำนวนมาก หลายธุรกิจไม่ได้ล้มเหลวเพราะสินค้าไม่ดี แต่ล้มเหลวเพราะต้องใช้ทรัพยากรมากเกินไปในการทำให้ตลาดเข้าใจว่าทำไมสิ่งนี้ถึงสำคัญ

 

 

ในทางกลับกัน ธุรกิจที่เลือกเข้าไปในตลาดที่มีอยู่แล้ว แต่เลือกกลุ่มลูกค้าเฉพาะ จะมีข้อได้เปรียบมากกว่า เพราะลูกค้ามีความเข้าใจในสินค้าหรือบริการอยู่แล้ว และรู้ว่าตัวเองมีปัญหาเฉพาะอะไรที่แตกต่างจากกลุ่มใหญ่ หน้าที่ของแบรนด์ไม่ใช่การสร้างความต้องการใหม่ แต่คือการนำเสนอทางเลือกที่ตอบโจทย์กว่าเดิม

นี่คือแนวคิดเดียวกับที่หลายแบรนด์เติบโตจากการ Positioning ตัวเองให้ชัดเจน แทนที่จะพยายามเป็นทุกอย่างสำหรับทุกคน

วิธีค้นหาโอกาสทางธุรกิจที่มีโอกาสเติบโต แทนที่จะเสียเวลาคิดว่า “จะสร้างอะไรที่ไม่มีใครเคยทำได้บ้าง” ลองเปลี่ยนคำถามใหม่ เริ่มจากมองหาตลาดที่พิสูจน์แล้วว่ามีความต้องการจริง จากนั้นถามว่า ใครคือกลุ่มลูกค้าที่ตลาดปัจจุบันยังดูแลได้ไม่ดี? ใครคือคนที่รู้สึกว่าเครื่องมือที่มีอยู่ซับซ้อนเกินไป? ใครคือกลุ่มลูกค้าที่ใหญ่พอจะมีความต้องการ แต่เล็กเกินกว่าที่บริษัทใหญ่จะให้ความสำคัญ?

เมื่อพบกลุ่มคนเหล่านี้ ขั้นตอนต่อไปคือการตรวจสอบว่าพวกเขากำลังค้นหาทางเลือกใหม่หรือไม่ เพราะโอกาสทางธุรกิจไม่ได้เกิดจากช่องว่างเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีความต้องการจริงรองรับ ในโลกธุรกิจ ไอเดียที่ดีที่สุดอาจไม่ใช่สิ่งที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน แต่คือสิ่งที่ถูกนำไปวางในจุดที่ถูกต้อง หลายธุรกิจที่สร้างรายได้อย่างมั่นคงไม่ได้เกิดจากการเป็นคนแรกในตลาด แต่เกิดจากการเป็นแบรนด์ที่เข้าใจลูกค้ากลุ่มหนึ่งมากที่สุด เพราะสุดท้ายแล้ว การแข่งขันไม่ได้ชนะด้วยการคิดเหมือนคนอื่นน้อยที่สุด แต่ชนะด้วยการมองเห็นสิ่งที่คนอื่นมองข้าม และสร้างคุณค่าให้กับพื้นที่นั้นได้ดีที่สุด.


Molek
Head of Strategic Marketing ใน Integrated Service Agency ที่หนึ่ง ผู้หลงใหลในหลาย ๆ ที่มีความอยากรู้และเรียนรู้ในเรื่อง Startup, นวัตกรรม, การตลาด จากมุมมองหลาย ๆ ด้านและวัฒนธรรมของแบรนด์ต่าง ๆ