
ก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีเวเนซุเอลาปี 2024 กระบวนการประชาธิปไตยของประเทศถูกจำกัดอย่างหนัก ทั้งการกีดกันผู้สมัครฝ่ายค้าน การปิดกั้นผู้สังเกตการณ์นานาชาติ และการไม่เปิดโอกาสให้ประชาชนตรวจสอบผลการเลือกตั้งอย่างโปร่งใส ทว่าในกระบวนการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการกลับมีจุดที่อาจถูกมองข้าม นั่นคือ QR โค้ดที่พิมพ์อยู่บนใบรายงานผลคะแนนของทุกหน่วยเลือกตั้ง หากประชาชนสามารถบันทึกและตรวจสอบข้อมูลเหล่านี้ได้ด้วยตนเอง ก็จะสามารถสร้างแหล่งข้อมูลความจริงอีกชุดหนึ่งที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของหน่วยงานเลือกตั้ง
กลุ่ม Comando Con Venezuela ร่วมกับเอเจนซี่ Rainbow Lobster ได้เปลี่ยนพื้นที่นี้ให้กลายเป็นระบบตรวจสอบผลเลือกตั้งโดยประชาชนทั่วประเทศ ผ่านการระดมและฝึกอบรมอาสาสมัครกว่า 600,000 คน ให้ทำหน้าที่สแกนและส่งข้อมูล QR โค้ดจากใบรายงานผลคะแนนอย่างเป็นทางการในหน่วยเลือกตั้งทั่วประเทศ กลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานคู่ขนานที่สามารถบันทึกผลการเลือกตั้งได้อย่างเป็นอิสระและแบบเรียลไทม์ โครงการนี้เปลี่ยนสมาร์ตโฟนธรรมดาให้กลายเป็นเครื่องมือแห่งความรับผิดชอบทางประชาธิปไตย
โดยไม่มีการสนับสนุนจากหน่วยงานใดและต้องเผชิญความเสี่ยงทางการเมืองอย่างมาก อาสาสมัครถูกส่งไปประจำการในหน่วยเลือกตั้งมากกว่า 15,000 แห่ง และโต๊ะลงคะแนนกว่า 30,000 โต๊ะทั่วเวเนซุเอลา ด้วยการใช้อุปกรณ์มือถือถ่ายภาพ ตรวจสอบ และส่งข้อมูล QR โค้ดจากใบรายงานผลอย่างเป็นทางการไปยังฐานข้อมูลกลาง จนเกิดเป็นบันทึกผลการเลือกตั้งที่โปร่งใสและตรวจสอบได้อย่างอิสระ เมื่อทางการประกาศผลเลือกตั้งโดยไม่เปิดเผยเอกสารประกอบ กลุ่มพันธมิตรฝ่ายค้านจึงสามารถนำเสนอหลักฐานจำนวนมหาศาลที่เก็บรวบรวมโดยตรงจากหน่วยเลือกตั้งได้ ซึ่งต่อมาการวิเคราะห์อย่างอิสระโดยองค์กรระหว่างประเทศและสื่อมวลชนต่าง ๆ ได้ตรวจสอบและยืนยันความถูกต้องของข้อมูลส่วนใหญ่ที่รวบรวมได้
โครงการนี้แสดงให้เห็นว่าเทคโนโลยี การจัดองค์กร และการมีส่วนร่วมของประชาชนสามารถปกป้องความโปร่งใสของการเลือกตั้งได้แม้ในสถานการณ์ที่ยากลำบากที่สุด ข้อมูลที่รวบรวมได้อย่างอิสระกลายเป็นหลักฐานสำคัญในเวทีนานาชาติที่ถกเถียงเรื่องผลการเลือกตั้ง และมีส่วนผลักดันให้เกิดเสียงเรียกร้องความโปร่งใสจากทั่วโลก นอกจากนี้ยังสะท้อนความกล้าหาญของชาวเวเนซุเอลาหลายแสนคนที่เข้าร่วมโครงการแม้ต้องเผชิญความเสี่ยงจากการข่มขู่ การจับกุม และการปราบปราม ซึ่งในปี 2025 ผู้นำฝ่ายค้าน María Corina Machado ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ โดยคณะกรรมการโนเบลนอร์เวย์ได้ยกย่องขบวนการประชาธิปไตยที่ระดมพลังประชาชนให้ร่วมกันบันทึกและปกป้องกระบวนการเลือกตั้งอย่างชัดเจน

